Айдемын шӱм-чоныштыжо изи шондык уло. Тудо порылык, усталык да йӧратымаш дене пойдаралтын. Илыш пуалтын гын, тугеже чыла сайжым тамлен ончыман. А вара, жап эртымек,  шарнымаш мундырам гына рончо!

Курык марий районысо Сарансола ялеш шочшо тыглай рвезе Миша Кудряшов Марий Элыште гына огыл, уло финн-угор тӱняште палыме лиеш манын, кӧ шонен? Уста прозаикым мотор Кырык сир куштен. Тудын сылнымут поянлыкше тӱрлӧ жанрым авалта. Прозаик 50 ияш лӱмгечыжым таче, 25 сентябрьыште палемда. А илыш йогын ончыко куржеш. Тудын гаяк писе да марий тӱням йӧратыше. Шӱм саскам «Їлїмї жеп», «Сирміш поран», «Илыш пӧрдемыште», «Орлыкан пуйырымаш», «Кок шӱм пеледїш», «Время жить» произведенийлаже пӧлеклат. А теве «Знаешь ли ты родной край?» лӱман книгаже икмыняр гана савыкталтын.

М.Кудряшов 1997 ий годсек курык марла лекше  «У сем» журналын тӱҥ редакторжылан ышта. Тудо 1986 ийыште Марий кугыжаныш университетым тунем лектын, кум ий туныктышылан пашам ыштен. Возкалыме сомыл «Периодика Марий Эл» издательствыш конден, тыге М.Кудряшовым 1989 ийыште «У сем» журналын ответственный секретарьжылан шогалтат. А ынде 12 ий тудо ты ойпогын ачаже. 

М.И.Кудряшов кусарыме пашамат виктара. Курык марий йылмышкыже В.Шукшинын, М.Юхманын, Г.Гордеевын, В. Абукаев-Эмгакын да молынат произведенийыштым кусарен.  Тыгак финн-угор писатель-влакын ойлымашыштым «Симсї шїргїштї» сборникыш чумырен, тиде книга шуко лудшым куандарен. Драматургийыштат М.И.Кудряшовын кышаже сылне. Тудо курыкмарий поэт Пет Першутын «Кыткы сӱін» йомак-поэмыж негызеш сценарийым возен. Моло произведеният айдемын кӧргӧ чонжым почын пуат, нелылык гоч лекташ туныктат.

М.И.Кудряшов Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын, Печать да информаций шотышто кугыжаныш комитетын Чап кагазше-влак дене палемдалтын. Тыгак Пайдул Искаев лӱмеш тӱнямбал чуваш премийын лауреатше. Сылнымут пашаже марий  да курыкмарий йылмылам пойдарен. 2005 ийыште М.И.Кудряшовлан кӱкшӧ акым - «Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже» лӱмым - пуэныт.

Поро айдемым, шӱм-чон дене поян, весела кумылан да полыш кидым шуялтен моштышо  йолташнам,  Михаил Иванович Кудряшовым, 50 ияш лӱмгечыж дене шокшын саламлена! Тазалыкым да пиалым уло шӱм-чон дене тыланена. А кызыт тудын ик произведенийжым лудаш темлена.

Татьяна Пчёлкина.

Шукерте огыл Морко мланде шкенжын 85 ияш лӱмгечыжым палемдыш. Районын эртыме да кызытсе ошкылжо поян да волгыдо. Эн кугу поянлыкше – кундемым тӱзатыше калыкше. Моркыш мийымем годым тышанак шочын-кушшо, шочмо кундемжым чот йӧратыше да сылнештарымашке кугу надырым, вий-куатым пыштыше Алексеевмыт еш (снимкыште) дене вашлияш пиал шыргыжале. Суртоза – администрацийын ончычсо вуйлатышыже, Кокла Кужнурын эргыже, пеш марий шӱлышан, патыр тумо гае пеҥгыде, ончыко вик кайыше Юрий Никитич, озавате – тудын гаяк чолга, чулым, ӱмыржӧ мучко Морко рӱдӧ больницыште медшӱжарлан тыршыше Елизавета Арсентьевна.

Юрий Никитич, Горькийысе сельхозинститутым тунем пытарымек, 40 ий наре Морко кундемыштыже ял озанлык пашаште тыршен, ончыч «Моркинский» совхозышто тӱҥ инженер, ятыр ий «Родина» колхоз председатель лийын. Шым ий утла Морко районым вуйлатен. Тиде жапыште пеш шуко пайдале паша ышталтын: Морко черке шке омсажым почын, 4 тонн нелытан кугу чаҥ калыкым кумалаш ӱжын, Арын черке пашажым тӱҥалын, 4 мечеть уэмдалтын, районысо рӱдӧ тоштер, Миклай Казаков ден Николай Мухин лӱмеш тоштер-влак почылтыныт.

Айдемылан илышыште шуко кӱлеш мо? Йӧратыме паша, еш, йолташ-влакын пагалымашышт, ӱстембалне пушкыдо кинде, пеҥгыде тазалык лийышт.

Ты пагалыме ӱдырамашын, Ольга Васильевна Якимован, Юмылан тау, таче чылажат уло. Но тиде иканаште толын огыл, шуко тыршаш кӱлын. А ынде Юмын пӱрымӧ рыскалым арален гына моштыман.

Таче «эрвел лыве» шкенжын 55 ияш лӱмгечыжым палемда. Ӱдырамашын ийготшым огыт ойло, маныт. А молан? Вет кажне ийже – тиде чинче гай погымо поянлык, илыш опыт, куан ден ойго, шыма але кудыргалын шуйналтше йолгорно. Чурийысе кажне куптырат мыняр илымым палемда.

Кечыжат тыште сылнын лектеш

«Мыйын уло куд икшыве,

Кудытшымат йӧратем.

Лида, Ольга, Колька, Зина,

Виталик да Динара», - тыге муралта Пошкырт кундем Мишкан районысо Уялыште илыше да шукерте огыл 81 ийым темыше Римма Никитична Салмиярова. А тудын ик ӱдыржӧ, Ольга, ынде 35 ий утла Йошкар-Олаште ила да пашам ышта.

Айдемым икана ужмаштак  йӧратен шындаш лиеш мо? Тиде йодыш тӱрлӧ вашмутым муэш, эсогыл еҥ-влакым ӱчашаш тарата. Ӱшаныза: уло тудо, уло!  Эше могай! «Икымше ончалтыш гычак йӧратымаш» манметак 20 ий гыч ӱдыр ден качым ваш ыштен, пиалан пеҥгыде ешыш ушен да мотор саскам пуэн.

Лиана ден Алексей Шамеевмыт Татарстан Республикысе Агрыз районыш пурышо Буймо ялыште иленыт да пошкудо лийыныт. Авашт нуным ик модыш дене модыктеныт, пырля мончаш пуртеныт, пучымышым ик кӱмыж гыч пукшеныт. Но тидым самырык-влак  шкешт огыт шарне, эше ньога лийыныт. А изи Лиана ден Алёшалан ойырлаш да мотор ӱдыр-качыш савырнымеке уэш вашлияш пӱралтын улмаш. «Пече гоч гына илена гын, таче вате-марий огыл, а пеш сай йолташ лийына ыле», - маныт нуно. Но тугеже тыге лийшаш улмаш.

Морко районысо Волаксола кундемыште тений эртыше «Колумб лудмаш» фестиваль-конкурсышто республикысе ӱдыр-рвезе-влак дене пырля шке мастарлыкшым Пошкырт кундем гыч толшо кок ӱдыр ончыктыш. Мишкан район Кугу Соказа школын тунемшыже Валентина Янсубина «Имне азырен» легендым «каласкалыш» олмеш «сӱретлыш» манам гын, чынрак лиеш, очыни. Кажне шомаклан келыштарыме интонацийже шинчаончылно легендын содержанийжым ужаш таратыш. Тиде школ гычак Анжела Садретдинован яндар, виян йӱкшӧ «Муро» номинацийыш ушнышо чыла конкурсантын деч ойыртемалте, койышыжо калыкын кумылжым нале. Жюри шуко участник кокла гыч когыляныштат ик ой дене призан верым пуыш. Уке, мӱндырч толмыштлан кӧра огыл, а чынжымак уста улмыштлан, шкеныштым сценыште артист семынак куштылгын кучымыштлан.